الگوهای تکراری که با ما مهاجرت می‌کنند
مهاجرت معمولاً با یک چمدان، چند مدرک و تصمیم برای شروع یک زندگی تازه آغاز می‌شود؛
اما واقعیت این است که ما فقط وسایل‌مان را با خودمان به کشور جدید نمی‌بریم.
بخشی از الگوهای فکری، عاطفی و رابطه‌ای ما نیز همراه‌مان مهاجرت می‌کنند.
ممکن است کشورمان عوض شود، زبانمان عوض شود، خانه و شغل جدیدی پیدا کنیم؛ اما همچنان در موقعیت‌های عاطفی، همان واکنش‌های آشنای گذشته را تکرار کنیم.
چرا با وجود تغییر محیط، بعضی رفتارها تغییر نمی‌کنند؟
الگوهای رابطه‌ای معمولاً در طول سال‌ها شکل گرفته‌اند؛ تحت تأثیر خانواده، تجربه‌های کودکی، روابط قبلی و شیوه‌ای که یاد گرفته‌ایم با ترس، تعارض و صمیمیت برخورد کنیم.
برای مثال، فردی ممکن است از کودکی یاد گرفته باشد که وقتی ناراحت است، سکوت کند و احساساتش را پنهان کند.
فرد دیگری ممکن است یاد گرفته باشد برای اینکه دیده و شنیده شود، بیشتر توضیح بدهد، اعتراض کند یا پیگیر طرف مقابل شود.
این الگوها ممکن است در ایران کمتر به چشم بیایند، چون محیط، خانواده و شبکه اجتماعی آشنایی در اطراف فرد وجود دارد.
اما بعد از مهاجرت، فشارهای جدید می‌توانند همان الگوها را فعال‌تر کنند.
وقتی الگوی قدیمی وارد رابطه زوجین می‌شود
تصور کنید یکی از زوجین بعد از یک روز سخت کاری و فشارهای زندگی در کشور جدید، بیشتر از همیشه به حمایت همسرش نیاز دارد.
اما به جای اینکه بگوید:
«امروز خیلی خسته‌ام و نیاز دارم کنارم باشی.»
ممکن است بگوید:
«تو اصلاً به فکر من نیستی.»
همسر او ممکن است این جمله را به‌عنوان انتقاد تجربه کند و عقب‌نشینی کند.
در مقابل، فرد اول با دیدن این فاصله، احساس کند بیشتر نادیده گرفته شده و اعتراضش را افزایش دهد.
و چرخه دوباره تکرار شود:
نیاز به نزدیکی → اعتراض → فاصله گرفتن → احساس طرد شدن → اعتراض بیشتر → فاصله بیشتر
کشور عوض شده، اما الگوی رابطه همان الگوی قبلی است.
مهاجرت همیشه مشکل را ایجاد نمی‌کند؛ گاهی آن را آشکارتر می‌کند.
مهاجرت می‌تواند فشارهای جدیدی ایجاد کند؛ از دست دادن شبکه حمایت، دلتنگی، فشار اقتصادی و شغلی، تفاوت‌های فرهنگی و دشواری سازگاری با محیط جدید.
اما مهاجرت الزاماً به معنای خراب شدن رابطه نیست.
زوج‌ها می‌توانند در طول زمان سازگار شوند و حمایت متقابل و مقابله مشترک با فشارهای مهاجرت می‌تواند به حفظ رابطه کمک کند.
در زوج‌درمانی هیجان‌مدار چه چیزی را بررسی می‌کنیم؟
در EFT معمولاً فقط به رفتار ظاهری توجه نمی‌کنیم.
پشت اعتراض ممکن است ترس از طرد شدن وجود داشته باشد.
پشت سکوت ممکن است ترس از کافی نبودن یا ناتوانی در حل مسئله باشد.
پشت خشم ممکن است نیاز عمیقی به دیده‌شدن و اطمینان وجود داشته باشد.
به همین دلیل گاهی سؤال مهم این نیست که:
«چرا دوباره همین دعوا را تکرار کردیم؟»
بلکه سؤال مهم‌تر این است:
«چه الگویی هر بار ما را به همین نقطه می‌رساند؟»
وقتی زوجین بتوانند این چرخه را ببینند، به تدریج امکان پیدا می‌کنند به جای جنگیدن با یکدیگر، با الگوی تکرارشونده رابطه روبه‌رو شوند.
شاید لازم نباشد خودمان را عوض کنیم؛ شاید لازم باشد الگویمان را بشناسیم.
مهاجرت فرصتی برای شروع دوباره است، اما شروع دوباره الزاماً به معنای تبدیل شدن به یک آدم کاملاً متفاوت نیست.
گاهی لازم است بفهمیم:
من هنگام ترس چه می‌کنم؟
وقتی احساس می‌کنم دوست داشته نمی‌شوم، چگونه واکنش نشان می‌دهم؟
آیا به همسرم نزدیک می‌شوم یا از او فاصله می‌گیرم؟
و واکنش من، چه واکنشی را در او فعال می‌کند؟
شناخت این چرخه می‌تواند اولین قدم برای ایجاد تغییری باشد که فقط مربوط به کشور جدید نیست؛ بلکه به رابطه جدیدی با خود و همسرمان مربوط می‌شود.
مهاجرت می‌تواند فرصتی باشد برای اینکه بعضی الگوهای قدیمی را نه با خودمان حمل کنیم، بلکه آنها را ببینیم، بفهمیم و در صورت نیاز تغییر دهیم.
مریم شهرستانکی
روان‌شناس و زوج‌درمانگر هیجان‌مدار (EFT)
روان‌درمانی و زوج‌درمانی آنلاین برای فارسی‌زبانان خارج از کشور
عنوان پیشنهادی برای سایت:
الگوهای تکراری که با ما مهاجرت می‌کنند؛ تأثیر مهاجرت بر رابطه زوجین
Meta Description:
چرا با وجود مهاجرت، بعضی الگوهای قدیمی در روابط ما تکرار می‌شوند؟ بررسی چرخه‌های عاطفی، دلبستگی و تعارض زوجین مهاجر با رویکرد زوج‌درمانی هیجان‌مدار (EFT).
